Introductie werkgroep Vlinders en Libellen

 

Zag ik een bloesem
Die naar haar tak terugkeerde?
Ach het was een vlinder

Moritake (1472-1549)


In de werkgroep Vlinders en Libellen komt een aantal mensen bij elkaar, die geïnteresseerd zijn in het wel en wee van de vlinders en de libellen.

alt

Hoe gaat het met de vlinders en libellen, en hoe weten we dat?
Van april tot en met september worden wekelijks vaste routes gelopen om de vlinders of libellen te tellen. De gegevens gaan naar de Vlinderstichting en het CBS, die zo een beeld krijgen van de soorten en aantallen in Nederland.
 
Naast de vaste routes in de buurt worden er excursies gemaakt naar diverse leuke vlindergebieden, om zo samen onze kennis te vergroten. Er zijn geen vaste dagen of tijden voor excursies, iedereen kan een voorstel doen en wie zin en tijd heeft, gaat mee. Het enige waar we echt van afhankelijk zijn, is het weer: alleen met mooi weer wordt er gevlogen, en kunnen we dus gaan kijken. 
Er wordt aandacht besteed aan dag- en nachtvlinders en libellen. De dagactieve nachtvlinders kun je gewoon overdag zien, maar wil je je laten verrassen door de nachtactieve vlinders, dan kun je meedoen met een nachtvlinderavond. Vanaf de schemering worden de vlinders met speciale sterke lampen naar een wit laken gelokt, waar ze bekeken kunnen worden. Je krijgt dan vlinders te zien die zich overdag schuilhouden. 

Landelijke vlinderdag
Jaarlijks organiseert de Vlinderstichting een landelijke vlinderdag, waar je je kennis uit kunt breiden: prachtige films, interessante lezingen en stands met o.a. de nieuwste boeken. Een ontmoetingsplaats voor vlinder- en libellenliefhebbers uit het hele land!


Neem voor meer informatie contact op met de coördinator:
Tineke Cramer, tel. 073-5219621 of Dit e-mailadres wordt beveiligd tegen spambots. JavaScript dient ingeschakeld te zijn om het te bekijken.

 

Voor inventarisatieverslagen in de natuurgebieden Karregat en Groote Wetering zie aldaar.

Presentatie Lieveheersbeestjes

Lieveheersbeestje sTineke Cramer heeft tijdens de IVN-Klets van dinsdag 31 maart j.l. een interessante presentatie gegeven over Lieveheersbeestjes.

Als je deze presentatie hebt gemist of je wilt die nog eens nakijken, klik hier.

Materialenlijst vlinder- en libellenwerkgroep

De werkgroep heeft een aantal materialen in zijn bezit, die door leden van de werkgroep geleend kunnen worden. Als je iets wilt lenen, kun je met Tineke contact opnemen. Wat we allemaal hebben kun je hieronder vinden.
 

Excursie vlinder- en libellenwerkgroep

 

Sleedoornpage-3-8-2014-kopieOp 3 augustus 2014 stond er een excursie gepland met als doel het vinden van de Sleedoornpage. Dit is een vlinder met een vrij verborgen levenswijze. De naam zegt het al, zijn belangrijkste voedselplant is de Sleedoorn.

 

De mannetjes houden zich meestal op in de toppen van vrijstaande bomen, de vrouwtjes kun je vaker vinden in de struwelen. Omdat ze vaak lastig te vinden zijn, worden ze over het algemeen geïnventariseerd door het tellen van de eitjes. De (witte) eitjes overwinteren en zijn dan op de donkere Sleedoorntakken goed te zien. Het vrouwtje zet ze zorgvuldig een voor een af. In het voorjaar komen de eitjes uit, de rupsen zijn dan in ongeveer twee maanden volgroeid (o.a. afhankelijk van de temperatuur), waarna de rups verpopt. Na ongeveer een maand, in de loop van juli, is de vlinder dan gereed om uit te vliegen. Er vliegt altijd maar één generatie per jaar, ook nooit in grote aantallen.

Resultaten tuinvlinderweekend 2013

 


Landkaartje  kopieHet eerste weekend van augustus heeft de Vlinderstichting aangewezen als tuinvlinder-telweekend. In het hele land tellen mensen alle vlinders in hun tuin.

Je krijgt zo een mooi beeld van de verspreiding over het hele land. Leden van de vlinderwerkgroep doen daar natuurlijk aan mee. Het leverde, ook door het warme weer, een mooi resultaat op. In de zeven verschillende tuinen van Louise, Evelien, Miranda, Titia, Patrick, Ad en Tineke werden samen de volgende vlinders gezien:

Vlinderweekend

Kleine-vos_kopieHet weekend van 4-5 augustus was dit jaar het nationale tuinvlinderweekend. De Vlinderstichting vroeg iedereen dit weekend de vlinders in de tuin te tellen. Je krijgt zo een mooi beeld van alle tuinvlinders in het hele land. Iedereen kan meedoen, van klein stadstuintje tot uitgestrekte tuinen buitenaf. Een aantal leden van onze werkgroep doet daar trouw aan mee. Louise stond dit jaar ruimschoots aan de top met haar tuin in Helvoirt: zij telde maar liefst 39 kleine vossen!

Goede start vlinderseizoen 2012


Na de korte, maar heftige winter, werd het weer tijd voor onze werkgroep om de inventarisatie van de Kleine voorjaarsuilen in het Karregatnachtvlinders op te pakken.

Zolang het ’s nachts onder de 4 graden C. is, vliegt er niet veel. Omdat voor zaterdagnacht  (10 maart 2012) ongeveer 6 graden C. werd voorspeld, is besloten de lichtval in het Karregat te zetten. Van verschillende nachtvlinders is bekend dat ze op licht afkomen. Je ziet het o.a. vaak bij lantaarns. Onze lamp staat in een kist met een soort trechter, waardoor de vlinders in de kist belanden en er niet meer uit kunnen. De kist staat vol lege eierdozen, waartussen de vlinders zich schuil kunnen houden. Zondagochtend  in alle vroegte moest gecontroleerd worden of er vlinders in de val beland waren. We hoopten dat er enige exemplaren in zouden zitten…  Na telling bleken het er 111 te zijn, van acht verschillende soorten.

Meer rups dan vlinder

Rups_wilgenhoutvlinderDe Wilgenhoutvlinder (Cossus cossus) valt zo weinig op dat sommige mensen hem zelfs de Wilgenhoutrupsvlinder noemen. Dat komt omdat het leven van de vlinder kort en weinig spectaculair is. Daar staat tegenover dat de rups als hij aanwezig is sterk opvalt.

Het beestje kan wel zes jaar in een boom verblijven (wilg of populier) en groeit daarin uit tot een pinkdikke rups van ongeveer 10 cm lang.

Hij heeft een roodpaarse rugkleur en sterke kaken. Leeft zijn hele larveleven van niets anders dan hout. De vertering hiervan veroorzaakt een sterke azijnlucht in de buurt van de aangetaste boom.

Als een boom overbevolkt raakt met rupsen kun je ze zelfs overdag zien oversteken naar een volgende boom. Na de laatste vervelling eten ze zich nog eenmaal dik en rond en verpoppen dan in een cocon van houtsplinters vlak onder de bast van boom. Als ze dan enige tijd daarna uitvliegen hebben ze geen bek en kunnen dus geen voedsel tot zich nemen. Ze zoeken zo snel mogelijk een partner, planten zich voort en sterven na ongeveer vijf dagen als vlinder geleefd te hebben. De meeste schade doen ze aan levende, zieke bomen, maar af en toe vernielen ze de houtvoorraad van bezitters van open haarden.

Voorjaar in zicht

Ze dwarrelen weer! En daarmee bedoel ik niet de sneeuwvlokken, waarvan we er genoeg gehad hebben,Kleine_voorjaarsspanner-m-vr_Wamberg_01-03-2010 maar de eerste voorjaarsspannertjes. De overwinterende dagvlinders vinden het nog te fris, die blijven nog even verscholen in hun holle boom of op zolder. De Bruine winterjuffer, onze enige libel, die hier als volwassen libel overwintert, wacht ook nog even tot de zon iets sterker wordt. Maar als lid van de vlinder- en libellenwerkgroep, wil je na die lange winter wel weer eens iets zien vliegen. En inderdaad valt er al weer wat te zien: bij een wandelingetje door de Wamberg kun je op de bomen de Kleine voorjaarsspanners zien zitten, een nachtvlindertje, waarvan alleen het mannetje echte vleugels heeft. Het vrouwtje valt lastiger te ontdekken, zij heeft nauwelijks vleugels en kan dus niet vliegen.

Op de foto een mannetje en een vrouwtje in paring. Je ziet het vrouwtje nog net met haar kopje onder de vleugels van het mannetje uitkomen.

Het nieuwe vlinderseizoen komt eraan!

Tineke Cramer, vlinder- en libellenwerkgroep 

Mee informatie over vlinders op http://www.vlindernet.nl/

Wat is/doet het IVN?

IVN 's-Hertogenbosch
IVN 's-Hertogenbosch is een vereniging met als doel natuur- en milieu-educatie.

Actieve vrijwilligers
IVN 's-Hertogenbosch bestaat uit actieve vrijwilligers. Onze vereniging kent zowel volwassen leden als jeugdleden.

Wat staan we voor?
Wij willen iedereen stimuleren de natuur te ontdekken rond de thema's educatie en bescherming.

 

Contact met IVN 's-Hertogenbosch e.o.

Belangrijke pagina's

Lijst met belangrijke pagina's