Informatie over het stapstenenproject bij de Groote Wetering.

Blauw weeskind Catocala fraxini laken licht Stapst GW 4 9 2021 01aVol goede moed waren er weer plannen gemaakt om dit gebied regelmatig te inventariseren. Helaas bleef de Corona-pandemie het hele jaar op en af gaan. Het begon met een lockdown en aan het eind van het jaar was het weer hetzelfde. Het werd dus veel individueel werk, maar een paar keer zijn we met wat meer man aan de slag geweest. De nachtvlinderval heeft tien keer gestaan, in alle maanden behalve januari, april (koud!), en december. Op 4 september heeft voor de jeugd het vlinderlaken gestaan in het kader van de Nationale nachtvlindernacht. De meest bijzondere vlinder, die we op het laken kregen, was het Blauwe weeskind, Catocala fraxini, helaas te laat voor de jeugd. Het is een grote trekvlinder, die in Noord-Brabant hoogst zelden gezien is.

Alles bij elkaar zitten we ruim boven de 800 insecten, en tellen we alle waarnemingen (dus ook planten, vogels, spinnen etc) dan komen we boven de 1000. Je kunt alle waarnemingen vinden op

https://waarneming.nl/locations/17618/species/?species_group_id=0&start_date=&end_date=&filter_month=&filter_year=&use_local_taxonomy=on

of op waarneming.nl zoeken op locatie: Rosmalen – Loofaert Noord.

Er was dit jaar een opvallende kever in grote aantallen aanwezig: de Coloradokever. Het is een giftige kever, ook de larven zijn giftig. Hij behoort tot de familie van de bladhaantjes en is berucht omdat hij hele aardappelvelden kaal kon vreten. Door de bestrijding in het verleden was er nauwelijks meer schade en zag je ze weinig. Afgelopen jaar echter dook hij op veel plaatsen en in grote aantallen op. Ze leven uitsluitend van planten uit de nachtschadefamilie (aardappel, tomaat, aubergine).

Tijgerslak Limax maximus smeer Stapst GW 4 9 2021Het weer was dit jaar heel anders dan de voorgaande warme droge jaren. De eerste helft van februari lag er zo’n 20 cm sneeuw met temperaturen tot 15 graden onder nul. De tweede helft van deze maand stegen de temperaturen snel en begon er van alles te vliegen. Maart was redelijk gemiddeld, maar april bracht weer flink wat kou. Over het algemeen was het een somber, nat jaar, afgezien van de herfst die wat droger verliep. De naaktslakken waren in ieder geval zeer tevreden met de hoeveelheid nattigheid, zij waren met honderden aanwezig.

De dagvlinders en libellen waren in een gemiddeld aantal aanwezig, ze staan vermeld in bijgevoegde tabel 1 (dagvlinders) en tabel 2 (libellen). Tabel 3 geeft de aanwezige nacht- en microvlinders, tabel 4 de overige insecten-waarnemingen.

 

 

2021_Tabel-1_2021_Stapst_GW_dagvlinders_2005-2021.pdf

2021_Tabel-2_2021_Stapst_GW_Libellen__2005-2021.pdf

2021_Tabel-3_Stapst-GW_nacht-microvlinders_2007-2021.pdf

2021_Tabel-4._Overige_waarnemingen_Stapst-GW_2021.pdf

 

HooibeestjeHooibeestjeHet jaar 2020 zullen we ons herinneren als het jaar waarin het coronavirus rondging. We mochten niet naar het buitenland, en hadden dus alle tijd om hier in Nederland allerlei insecten op te sporen. Het plan was om dat bij de stapstenen gezamenlijk als werkgroep te doen, maar dat kon dus niet. We moesten allemaal afstand houden. Individueel en met kleine groepjes is er nog wel veel gedaan. De dagvlinders en libellen zijn geteld, ook de nachtvlinderval heeft regelmatig gestaan.

De dagvlinders staan vermeld in tabel 1. Er waren geen nieuwe soorten dit jaar, en ook de aantallen waren aan de magere kant, eigenlijk zoals in het hele land. Het Hooibeestje was wel weer aanwezig, nadat we hem hier in geen tien jaar gezien hebben.

De libellen staan in tabel 2. Ook hier waren de aantallen laag, zoals in het hele land, het aantal soorten die gezien zijn, was gemiddeld. De precieze oorzaak van de lage aantallen is niet helemaal zeker, het heeft in ieder geval ook te maken met de droogte van de afgelopen drie jaar.

 

De nachtvlinderval heeft 13 keer gestaan, tussen 12 maart en 13 november. Hiermee is de totaalstand van micro- en macronachtvlinders op 436 soorten gekomen. Alle waarnemingen zijn opgenomen in een landelijke database, zodat ze gebruikt kunnen worden in het berekenen van de nachtvlinderstand. Niet alle nachtvlinders zijn als imago (vlinder) gezien, er zijn ook soorten bij die aan de hand van mijnen genoteerd zijn. Mijnen zijn gangen in bladeren die door insectenlarven gemaakt worden en vaak heel soortspecifiek zijn. 

 

groote Wetering insectenDe eerste inventarisatie een jaar na de langdurige warmte en droogte van 2018. Vanaf juli was er veel verdroogd met tot gevolg dat er voor o.a. rupsen weinig te eten was. Dit heeft natuurlijk gevolgen. Het aantal vlinders neemt ook al jaren af, waarvoor diverse oorzaken zijn. Er was dit jaar in het hele land veel aandacht voor alle insecten die in aantallen sterk afnemen. Dit geldt niet alleen voor vlinders, waarvan verschillende soorten gestaag afnemen, maar ook voor libellen. Sinds de waterkwaliteit eind vorige eeuw sterk verbeterd was, ging het erg goed met libellen, maar de laatste jaren stagneert dit ook. Gelukkig wordt er veel onderzoek gedaan, zodat de verschillende oorzaken duidelijker worden en er hopelijk iets aan gedaan kan worden.

Kleine beerEen jaar met extremen was het, 2018. Een zeer zachte, sombere januari met een heftige storm. Een winter die pas in februari op gang kwam en ook in maart flink doorwinterde. April begon fris maar in heel korte tijd sprongen de temperaturen omhoog en half april zaten we al boven de 25 graden. De meimaand van 2018 was de warmste van de laatste eeuwen, en zo ging het deze lange droge zomer verder. Het gevolg was grote droogte alom en zelfs voor de warmte-minnende vlinders en libellen 

werd het erg warm.

Droogvallende watertjes zijn lastig voor libellen, zij moeten hun eitjes in het water afzetten. Veel vlinders hebben brandnetels en andere kruidige planten als waardplant en die waren in de loop van juli vaak al verdroogd. In augustus heeft het wel wat geregend, waardoor een aantal planten snel weer opkwam en er wat later dan normaal toch nog gegeten kon worden.
Het staat wel vast dat een aantal soorten een flinke klap heeft gehad.
Volgend jaar zullen we zien hoe het met de vlinders en libellen gaat.

Stapstenen Groote Wetering 2017 01 21Januari 2017, sneeuw en ijs in het gebied. De Hazelaar was in bloei, zoals het hoort in deze tijd. Begin maart was er volop zon, zodat de winter-overwinteraars tevoorschijn konden komen. De eerste Dagpauwogen en Citroenvlinders gingen op zoek naar  nectar in een lekker lentezonnetje. Eind maart kwamen de Boomblauwtjes uit hun pop en vlogen de Wilgenlangsprietmotjes rond de bloeiende wilgen.

stuw groote wetering bij torenstraatje sLigging: De Groote Wetering loopt van het natuurgebied Maashorst richting 's-Hertogenbosch, waar hij via de Zandvang (ten noorden van bedrijventerrein De Brand) in de Aa uitmondt. Het laatste deel is een oorspronkelijk riviertje, dat de scheiding vormt tussen de gemeenten 's-Hertogenbosch en Sint-Michielsgestel. Het oostelijk deel is gegraven. 
Omvang:
de Groote Wetering is 12 km lang. 
Beheer: Waterschap Aa en Maas i.s.m. de gemeente 's-Hertogenbosch. De twee 'stapstenen' worden door het IVN/VNW 's-Hertogenbosch beheerd en zijn alleen toegankelijk onder begeleiding van het IVN.

De stapstenen van de Groote Wetering zijn ook in 2015 regelmatig bezocht. Bij de dagvlinders is  één nieuwe soort genoteerd: het Landkaartje. Bijzonder is dit niet, hij komt in de omgeving meer voor en het habitat is geschikt. Verder is er niets bijzonders te melden.

Gr-avondrood-rups 2013-09-13 Stapst-GW gecomp- kopieDe jaarlijkse nachtvlindernacht van de Vlinderstichting stond dit jaar gepland op vrijdag 6 september, laat in het jaar met als voordeel dat het vroeg donker is.

Met het weer zaten we precies op de omslag van (heel) warm naar wisselvallig. In de middag had het nog geregend, maar ’s-avonds was het droog. Op veel plaatsen was het redelijk goed nachtvlinder-weer met weinig wind, maar bij ons (stapstenen Groote Wetering) hadden we last van mistflarden.Het maakte dat alles nat werd en het zicht was af en toe zeer beperkt. Ongeveer 12 uur hebben we alles al afgebroken.  Maar met een aardige afvaardiging van onze werkgroep en enkele gasten hebben we toch een mooie avond gehad.

Wat is/doet het IVN?

IVN 's-Hertogenbosch
IVN 's-Hertogenbosch is een vereniging met als doel natuur- en milieu-educatie.

Actieve vrijwilligers
IVN 's-Hertogenbosch bestaat uit actieve vrijwilligers. Onze vereniging kent zowel volwassen leden als jeugdleden.

Wat staan we voor?
Wij willen iedereen stimuleren de natuur te ontdekken rond de thema's educatie en bescherming.

 

button lid worden button lid worden
button lid worden button lid worden button natuurbeleving voor bijzondere groepen

Facebook logo 150   facebookbutton

 

   

Contact met IVN 's-Hertogenbosch e.o.