Pettelaar sLigging: Het landgoed De Pettelaar is een kleinschalig gebied ten zuiden van 's-Hertogenbosch. Het ligt tussen de provinciale weg 's-Hertogenbosch-Schijndel aan de oostzijde, de A2 aan de noordzijde, het weidegebied het Dooibroek aan de zuidzijde en het Sterrebos aan de westzijde. Het gebied vormt een deel van het Dommeldal, landschappelijk nauw verbonden met het Bossche Broek, het Sterrebos, Oud Herlaar, Haanwijk en het Dooibroek.
Omvang: De totale oppervlakte bedraagt 49 hectare.
Toegankelijkheid: Paden vrij toegankelijk. Er is een parkeerplaats op de Pettelaarse Schans (andere zijde A2) aan de Oude Gestelseweg, tegenover het Provinciehuis. 

Honden aangelijnd toegestaan. Op de wandelpaden is fietsen niet toegestaan.

Wandelroute van 3,1 km gemarkeerd met blauw-groene paaltjes. Blauw-witte paaltjes geven de verbindingroute weer naar Haanwijk en het Sterrenbosch. Deze paaltjesroutes zijn van Brabants Landschap en zijn terug te vinden op het informatiepaneel bij de ingang van het landgoed. Het rondje Pettelaar loopt niet helemaal hetzelfde als het 'Ommetje Pettelaar' (klik hier).

Eigenaar: Het gebied is eigendom van het Brabants Landschap.
Beheer: Er wordt een beheer gevoerd dat de natuurwaarden van het gebied veilig moet stellen, en het liefst nog moet vergroten.

Lees meer over: Landgoed De Pettelaar

© IVN ’s-Hertogenbosch, opgesteld door Ben van Drunen 2010, herzien door Sjan Janssen 2016.

Het landgoed ‘Pettelaer’ is in de 18e eeuw aangelegd als een kleinschalig parkachtig gebied van 49 ha. Het ligt ten zuiden van ’s-Hertogenbosch, ingeklemd tussen de N617 ’s-Hertogenbosch – Sint-Michielsgestel aan de oostzijde, de A2 aan de noordzijde, het weidegebied Dooibroek aan de zuidzijde en Sterrenbos aan de westzijde.
De paden zijn vrij toegankelijk voor wandelaars (honden aan de lijn, fietsen niet toegestaan).

Start
De wandeling start bij de ingang van landgoed Pettelaar aan de Oude Gestelse Weg.
Deze parallelweg naast de N617 naar Sint-Michielsgestel is alleen een doorgaande weg voor vergunninghouders (pyramide in wegdek). U bereikt het startpunt met de auto als volgt:
 

 


Kaart bij toegang sRijdende vanuit ’s-Hertogenbosch op de Gestelseweg gaat u bij het Provinciehuis op het kruispunt rechtsaf, Pettelaarseweg, en direct linksaf, Senecalaan, achter het benzinestation door. Even verderop ligt rechts van u de Pettelaarse Schans. U rijdt de A2 over en gaat bij het doodlopende asfaltweggetje rechtsaf. Hier is beperkte parkeergelegenheid. U kunt er ook voor kiezen uw auto al te parkeren bij de
Pettelaarse Schans en de A2 te voet over te steken. In dat geval is uw wandeling 2x 0,5 km langer.

Historisch maar ook landschappelijk gezien behoorde de Pettelaarse Schans vroeger bij het totale gebied van de Pettelaar. Sinds de jaren '60 is het hiervan afgesneden door de snelweg A2.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Routebeschrijving

Bord Br. Landschap bij ingang1. Bij het bordje “Opengesteld, Pettelaer” betreedt u het landgoed.

Direct rechts vindt u een informatiepaneel van Brabants Landschap, sinds 1994 eigenaar en beheerder van dit landgoed.

 

 

U wandelt rechtdoor de halfverharde beukenlaan helemaal uit.

Hier stonden in 1995 maar liefst 117 bomen. Of ze er nog allemaal staan? U kunt ze tellen, en aangezien u straks ook via deze laan weer terugkomt zou u kunnen besluiten twee keer links of twee keer rechts te tellen.
Aan het einde van de laan ligt rechts een boerderij uit 1913. Deze wordt tegenwoordig verpacht.
De walnotenboomgaard links is populair bij vogels.

      

2.  Op de T-splitsing gaat u rechtsaf.

Meteen aan de linkerkant ligt een akker. Brabants Landschap beheert in dit gebied een akkerreservaat. Er wordt op ecologische wijze graan geteeld. Niet alleen voor de consumerende mens, ook veel zeldzame akker(on)kruiden, vogels, insecten en zoogdieren profiteren van deze akker.

wilde kamperfoelie sRechts van het pad, naast de boerderij, ziet u enkele fruitbomen, overgebleven van wat voorheen een grote hoogstamboomgaard was. Let u eens op de hoogteverschillen in het terrein.
Links en rechts van het zandpad kunt u in het zomerseizoen een grote variëteit aan wilde planten ontdekken, zoals St.Janskruid, brem, koekoeksbloem, kamperfoelie, ratelaar, akkerdistel, braam, kleefkruid, heggewikke, teunisbloem en duizendblad. Daarachter veel jonge lindebomen, die aan het begin van de zomer heerlijk geurig bloesemen.

3. U neemt het eerst pad naar links, vóór een paar prachtige Tamme kastanjes door.
In de voorste kastanjeboom zijn enkele spechtgaten te zien.

                    
suikerahorn sHet pad wordt een Esdoornlaan (Suikeresdoorn, met in het najaar prachtige herfstkleuren)
. De laan leidt naar een stuk van het gebied waar het cultuurgoed ophoudt en een bosgevoel over je heen komt.
Links zijn diverse naaldbomen aangeplant en rechts loofbomen. Het gebied rechts is een
rustgebied voor het wild en dus niet toegankelijk voor wandelaars. De groenblijvende Rododendrons aan de rechterkant geven aan dat er mensenhanden aan te pas zijn gekomen om het gebied vorm te geven.

4. Negeer de zijpaden en ga bij de kruising met de drie betonpaaltjes rechtsaf.

Even verderop aan de rechterkant ligt een zandheuvel, de Patersberg genoemd. Dit is een van de donken die in dit stroomgebied van Dommel en Aa voorkomen. Donken zijn rivierduinen die lang geleden ontstaan zijn. Veel van deze donk is in vroegere eeuwen afgegraven als zandwinning voor de stad ’s-Hertogenbosch.

patersberg 2 lores5. Tegenover de Patersberg gaat u linksaf. Even verder loopt u tegen een slagboom.

 

 

 

 

Daarachter ligt nog meer natuurschoon: het Broek- en Donkgebied. Bekijk eens of het de moeite waard is om daar een volgende keer te gaan wandelen.

6. U gaat vóór de slagboom naar links.
Dit pad komt weer uit op de kruising met de drie betonpaaltjes. Nu slaat u rechtsaf.

Op deze laan komt u verschillende bomen tegen, zoals Amerikaanse eik, Zomereik en Robinia (witte Acacia) en struiken zoals Vuilboom (Sporkehout) en Trosvlier. Zonder al de bomen bij naam te hoeven kennen kan het toch leuk zijn om te kijken of je verschillen kunt ontdekken.

7. U neemt het eerste pad linksaf. Even verderop staat rechts een mooie bank van Brabants Landschap.

8. Vóór de boerderij slaat u rechtsaf.

BoerderijU heeft het ommetje Pettelaar voltooid en kunt via de beukenlaan weer terug lopen naar de ingang van het landgoed (of naar de Pettelaarse Schans). Wij hopen dat u van de wandeling heeft genoten en wellicht in een ander jaargetijde het gebied nog eens komt bezoeken. Wel thuis, en geniet in de beukenlaan nog even van de vele mezen en vinken...

 

 

Klik hier voor een printversie van dit ommetje.