IMG 1932

Op 4-4-2018 gingen we onder leiding van Geertje Jansen planten oogsten, proeven en bespreken, onder de noemer eetbare planten. Heeft het voorjaar nog niet gebracht wat wij er van verwachten, aan eetbare planten geen gebrek. Qua eetbaarheid is het alleen maar goed dat planten nog niet te ver zijn in hun ontwikkeling. Speenkruid is in bloei zelfs giftig leerde Geertje ons. Dat is dan ook de reden dat determineren van deze categorie planten gebeurt op basis van bladvorm, en niet op de bloem. Ook leerde we dat we de plant moeten consumeren waar de kracht zit. En doe loopt van bladeren naar bloem naar vrucht en tenslotte naar de wortel. Planten zijn niet alleen nuttig als voedsel, duizendblad helpt ook om het bloed te stelpen. Waarbij Geertje een bloederig verhaal vertelde dat we dus bloedstollend kunnen noemen.

Lees meer over: Eetbare planten smaakt naar meer.

lariksZaterdag 24 maart waren we op de laatste dag met wintertijd, op pad voor de 2e excursie van de basisnatuurcursus. Het verhaal van de landgoederen werd gestart met een blik op het St janslaantje; de Wambergse beek en de Laan naar de boerderij. Landgoederen liggen niet zo maar ergens, maar zijn bewust op die plek neergelegd. Mede daarom liggen Coudewater en Seldensate ook dicht in de buurt. Al voor dat we uitverteld waren over het landgoed werden we al afgeleid door de Middelste Bonte specht. Dus voor meer informatie over de Wamberg kijk nog even op:

https://ivn-s-hertogenbosch.nl/natuurgebieden/wamberg/de-wamberg

Voor de vogels hadden we de Tjiftjaf op het verlanglijstje staan, maar die hebben we slechts aarzelend gehoord. Was de aarzeling bij de vogel of bij de waarnemers? Of bij beiden. Dus tijd om in kleinere groepen in te zoemen of zoomen. Op sporen van Ecologie (zoals eten en gegeten worden) en op de vele kanten van planten.

Lees meer over: Excursie Wamberg 24-3.

15 maart was het weer uwes tijd. En dat houdt in dan niet meer de jongsten een natuurwandeling maken in de Brabantse natuur. Carpoolend vanaf station Oost werd er gestart bij de Roond. Wandelen bij de Huisvennen is  verkozen en dat betekend langs het Kogelvangersven. Flesven; Lelieven;  Meeuwenven;  Kromvennen en uiteraard Huisvennen.

IMG 1792

De winter is nog niet weg, we spotten nog kramsvogels, maar de lente heeft de deur al ver open gezet. We krijgen een Hommelkoningin in beeld, de Knoppen van de Beuken schuiven al uit elkaar. De vlier heeft al blaadjes. De Bosbessen bekennen al kleur. En de lariks glimpt al een beetje met prachtig groen aan de topjes van de knoppen. Op de vennen zelf nog geen voorjaar maar wel allerlei watervogels als Smient, Tafeleend. Kuifeend, Fuut, en Grauwe gans. Ze zaten er rustig bij en overvliegende roofvogels als Sperwer en Buizerd maakte op hen geen indruk. Op de wandelaars wel. Het vogelkooi was veelstemmig met Vink, Koolmees, Kievit, Boomklever en Boomkruiper. Begeleid door een ritmesectie van Spechten. Het totaal theater werd verzorgd door de Boomleeuwerik met zang, dans, en acrobatiek.

En dan is de wandeling ten einde. Als voorstel voor de volgende keer wordt het Vlijmens Ven genoemd. Het blijft een mooi initiatief van Henk. Dank daarvoor. En we gaan voor meer steun.

Zaterdag 10 maart was de 1e excursie van de basisnatuurcursus. Goed aangekleed want zo gaat dat op de 1e excursie bleek dat we heel goed weer troffen. Na een oriëntatie op het gebied bleek dat voor enkele mensen dit de 1e kennismaking van het gebied was. Wil je nog wat nalezen over dit gebied dan kan dat op onze website via deze link.      

https://ivn-s-hertogenbosch.nl/natuurgebieden/karregat

Lees meer over: Excursie Nulandse heide 10-3.

Op woensdag 7-3 maart was de laatste buitenaktiviteit in het kader van mossenworkshop. We zochten rond het Kraaiengat in en gebied wat volgens de kaart bij Jagershagen hoort. Een gebied met veel mossen, maar niet erg soortenrijk. Toch was het pas de 1e keer dat we tijdens deze workshops levermossen tegen kwamen. En daardoor mogen we toch concluderen dat we tijdens deze workshops een breed beeld hebben op gedaan van de mossen en korstmossen. 

Lees meer over: Slot mossenworkshop 7-3 Jagershagen.

Voorafgegaan door enkele extreem koude dagen gingen we zaterdag 3 maart op excursie voor de vogelcursus op een best wel koude dag. Maar het was te doen, mits goed aangekleed. De aandacht zou deze 1e excursie liggen op de stedelijke biotoop en zijn vogels. Uiteraard stond een bezoek aan de Heemtuin ook op het menu. De leukste waarnemingen vonden we door een omweg naar de Heemtuin te nemen. Met 35 genoteerde soorten mogen we spreken van een koude maar geslaagde excursie. Hieronder volgen de waarnemingen met af en toe een toevoeging.

Lees meer over: Vogelexcursie 3-3 Den Bosch zuid en Zuiderplas.

eekhoornnest houtwal einde heinis 20180216Vrijdag 16 februari zijn vier mensen van de zoogdierenwerkgroep (Lex, Hanneke, John, Ferd) op zoek gegaan naar eekhoorns op de Heinis. En met succes: drie eekhoornnesten gevonden en twee keer twee eekhoorns gezien.

 

 

Eekhoornnest in laatste (dichtst bij Reitscheweg) houtwal tussen Heinisdijk en Bruistensingel

Foto: Ferd Sauter

 

IMG 1546

Op aswoensdag gingen we voor de 3e workshop mossen de stad in. We gingen voor de korstmossen, maar de massaliteit en opvallende gloed van de bladmossen, noopte ons ook naar de bladmossen te kijken. Zo herkende Muursterretje, Smaragdsteeltje, Muisjesmos en Zijdemos, allen vooraf gegaan door de term gewoon. En nog Gedraaid Knikmos. Maar we kwamen voor de kostmossen. De verschillende Citroenkorsten leveren wel de nodige hoofdbrekens op. Ook een vraagteken voor ons zijn de verschillende korstmossen die aan de binnenkant leeg zijn. Wel ontdekken we de verschillen tussen de Westwal en de Zuidwal. We hebben genoten van Gestippeld schildmos, Grauw Rijpmos, Geleimos, Muurschotelkorst, Kauwgommos, Muurschotelkorst, Kalkschotelkorst, Kopjes-bekermos, Heksenvingermos, Rond Schaduwmos en dus verschillende Citroenkorsten.

IMG 1535

Onder het motto doe eens gek met carnaval is er op 11 februari van alles gedaan op de stapsteen. Negen enthousiastelingen stonden paraat om flink aan te pakken. De basis van het landschapsonderhoud het knotten van wilgen stond ook op de planning. Al het gereedschap werd uit de kruiwagen gebruikt om dat voor elkaar te krijgen. Er werden ook twee Abelen neergehaald, enkele Berken omgelegd. Ook werden het hout weer ingezet als fauna schuilplaatsen. Er werd een ril aangelegd. Berkenstammen werden geboord en daar werd het insectenhotel mee uitgebreid. Onder begeleiding van Roodborstengezang werd er gewerkt, overlegd, gepauzeerd en afgesloten met de gebruikelijke soep. De regenbuien hadden zich keurig aan de pauzetijden. Dus de klus was klaar, om nazorg komende week en nieuwe planning in de toekomst. Voor het eerst meegemaakt dat een boom werd bevrijd door Mart van touw. Bekijk de foto maar voor het resultaat. Alles zag er mooier uit na afloop. Ook de poel met rood gekleurde kroosvaren. En of we ons zorgen moeten maken over de kroosvaren? We zullen er eerst wat meer over moeten weten.

 Grote kroosvaren drijft op open, ondiep, voedselrijk tot zeer voedselrijk, stilstaand of zeer zwak stromend water. Ze groeit in sloten en kanalen en profiteert van een zekere waterverontreiniging. De horizontale stengels zijn vertakt, dragen wortels en bladen die kroesig boven het water uitsteken, eerst blauwachtig groen zijn en pas later roodachtig worden en zo in herfst hele oppervlakten steenrood kunnen kleuren. De blaadjes van de kroosvaren zijn waterafstotend zodat de drijfkracht gewaarborgd blijft. Belangrijke vraag is uiteraard is het een exoot. In de wetenschappelijke wereld bestaat een dispuut over het antwoord op de vraag of kroosvaren nu wel of niet een exoot is. Het lijkt erop dat deze plant in het laatste interglaciaal ook al in Nederland voorkwam. Daarom zou het geen exoot zijn, ondanks het feit dat de huidige planten in Amerika zijn ingevoerd in Nederland.

En hoe erg is het.

De Kroosvaren is een aantrekkelijke plant die goed dienst kan doen om een overdaad aan voedingsstoffen uit water te verwijderen. Doordat ze drijven belemmeren ze de lichtinval waardoor algen geen kans krijgen. Wat heel bijzonder is aan Kroosvaren is dat het veel atmosferisch CO2 uit de lucht kan opslaan en daarmee een potentiele broeikasvanger is voor de toekomst. Ook kan kroosvaren veel fosfaten uit het water opslaan en daarmee vervuilde landbouwgrond reinigen. In Azië wordt kroosvaren gebruikt om rijstvelden mee te bemesten.  Tal van toepassingen dus. Blijft de vraag staan. Wat doen we er mee. Van genieten of uitnutten.

 IMG 1536

Zaterdag 10-2 de zaterdag voor Carnaval, is de natuurschool wezen vogelen in het kanaalpark. Voorzitter Ferd had de leiding en 11 deelnemers togen met hem mee. Ondanks het matige zicht was het aardig weer om buiten te zijn. En dat gold zowel voor de vogels als de kijkers.  We telden 34 vogels, waarbij we onmiddellijk moeten melden dat niet iedereen die 34 soorten gezien heeft. De IJsvogel en Watersnip zijn maar door een enkeling gezien. De twee Patrijzen zijn door bijna de helft van de deelnemers gezien. Weer een les; voor bijzondere soorten moet je constant alert zijn.

Erg leuk was de flog die we in het begin zagen met Sijsjes en Puttertjes. Als er nog ooit een Oeteldonkvogeltje wordt gekozen dat komt de Putter daar voor in aanmerking. De kleur en vrolijkheid heeft hij duidelijk mee. Wel zagen we binnen de flog (wie weet een Nederlands woord) een duidelijke Sijsje helft en een Putter helft. Uiteraard spotten we de nodige Watervogels en hebben nog even gestudeerd op het verschil tussen de dames van Wilde eend en Krakeend. Ook hebben we ons nog even beziggehouden met het begrip onomatopee. Een nieuwe kijk die Ferd ons mee gaf was dat in andere taal vogels ook hun eigen naam roepen. De Putter roept nl in Duitsland; Stieglitz. En zo heet hij in het Duits ook. Dus voor de Putter kunnen we naast Distelvink nu ook de naam Stieglitz gebruiken. Het was weer een leerzame ochtend.

Voor de 2e keer minder aangenaam weer met de workshop. Toch nog 6 liefhebbers die Crevecouer wilde bezoeken om op mossen en korstmossen te zoeken. We ontdekte drie kijknivo's. Na enige ervaring lukt het om haakmos met het blote oog en rechte rug te herkenne. Het 2e nivo van de loep beginnen we te beheersen. Het 3e nivo met de microscoop hebben we nog uitgeprobeert. Maar daar lijkt wel behoefte aan te bestaan. Daar moeten we nog een afspraak over maken.

Waargenomen soorten:

Zilvermos, Gedraaid Knikmos, Haarmuts spec, Duinsterretje, Gewoon Smaragdsteeltje, Fijn laddemos, Kalkscholtelkorst, Groot Rimpelmos, Gewoon Haakmos, Gewoon Puntmos, Grauw Rijpmos, Groot Dooiermos, Gesnaveld Klauwtjesmos, Gelobde Citroenkost, Gewoon Muursterretje, Gewoon Muisjesmos.

parapluutjesmosOp 17 januari was de eerste excursie van de Mossen workshop naar de Nulandse Heide. Er werden 20 soorten bekeken. Het op naam brengen viel mede door het slechte weer niet mee. Maar met 19 soorten op naam en een niet nader te determineren Ulota soort een goed begin van het mossen avontuur. Enkele leuke soortje Rode Heidelucifer, Open en gebogen Rendiermos en Kraaklof. Naast de mossen was een alg soort die de bodem glad en glibberig maakte, de moeite van het vermelden waard.

 

 

vogelexcursie kraaijenbergseplassen 20180106Op zaterdag 6 januari was de eerste wandeling van het nieuwe jaar vanuit de vogelprojectgroep. Deze keer hadden we een excursie naar de Kraaijenbergse Plassen: deze plassen vormen een uitgestrekt gebied van ruim 475 hectare aan water en 200 hectare aan natuur in het Land van Cuijk, wat ligt in het noordoostelijke deel van de provincie Noord-Brabant. Ervaren vogelspotters weten inmiddels de weg naar dit gebied te vinden. Langs de weg van Gassel naar Geest ligt een vogelkijkhut die kijkt op de zogeheten plas 5: in deze hut begonnen wij gelijk met vogels observeren, maar ook gingen we een gedeelte om de plas heen wandelen. Als resultaat hebben we o.a. waargenomen: nijlgans, wintertaling, kol- en grauwe gans, kuifeend, tafeleend, brilduiker, fuut, grote zilverreiger en een paartje grote zaagbek.

Lees meer over: 6 januari: vogelexcursie Kraaijenbergse plassen